De voormalige kerk van de Theotokos Pammakaristos («de Allergelukzaligste Moeder Gods»), tegenwoordig de Fethiye-moskee (Fethiye Camii), domineert de wijk Çarşamba, in het district Fatih, op de hoogte boven Balat en Fener. De hoofdkerk gaat terug op de 11e-12e eeuw; rond 1310 liet Maria Doukaina Glabaina er een grafkapel, het parekklesion, aan toevoegen voor haar echtgenoot Michaël Glabas Tarchaneiotes, generaal van keizer Andronikos II. Na de Ottomaanse verovering was het gebouw van 1456 tot 1587 de zetel van het orthodoxe oecumenisch patriarchaat, voordat het in 1591 onder Murad III in een moskee werd veranderd; hij noemde haar Fethiye («van de verovering») ter herinnering aan zijn veldtochten in Georgië en Azerbeidzjan. De hoofdkerk is een actieve moskee, in januari 2022 heropend voor de eredienst na twee jaar restauratie door het Directoraat-generaal Stichtingen. Het parekklesion, dat mozaïeken uit het begin van de 14e eeuw bewaart, is een museum van het ministerie van Cultuur en Toerisme: het is wegens restauratiewerkzaamheden gesloten voor bezoekers, zonder aangekondigde heropeningsdatum op 1 oktober 2026.
Niet te missen
De buitenkant en de gevels
Het gebouw wisselt lagen baksteen en natuursteen af, met blinde bogen, nissen en meerdere koepels op een tamboer. Het parekklesion, in het zuiden, herkent u aan zijn rijker geleede gevels. Een vers van de dichter Manuel Philes, opgedragen aan Christus, loopt binnen en buiten rond de kapel: zoek het onder de kroonlijst. Zolang het museum gesloten is, is dit het deel dat u kunt zien als u om het gebouw heen loopt.
De koepel met de Pantocrator
In het midden van de hoofdkoepel van het parekklesion wordt een medaillon van Christus Pantocrator omringd door twaalf profeten uit het Oude Testament, onder wie Mozes, Jesaja, Jeremia, Ezechiël en Jona. Samen met de Hagia Sophia en de Chora-kerk (Heilige Verlosser in Chora) bezit de kapel een van de belangrijkste Byzantijnse mozaïekensembles van Istanbul.
De Deësis in de apsis
In de apsis troont Christus onder de titel Hyperagathos («de Allerbeste»), terwijl de Maagd en Johannes de Doper op de naastliggende muren zich naar hem wenden om te bemiddelen. Het parekklesion bewaart ook een volledig tafereel van de Doop van Christus en figuren van heilige bisschoppen en monniken op de gewelven en bogen.
De moskee
De hoofdkerk, tijdens de Ottomaanse bekering verbouwd, dient nu voor het gebed. Er zijn geen mozaïeken: al het Byzantijnse decor bevindt zich in het parekklesion. Ze is te bezoeken buiten de gebedstijden, in passende kleding.
Praktische info
Tips
Kom niet voor de mozaïeken zolang het museum gesloten blijft: de officiële pagina van het ministerie van Cultuur en Toerisme vermeldt het als gesloten, en de pers meldde in mei 2026 een tijdelijke sluiting voor onderhoud en restauratie, zonder heropeningsdatum. Het bezoek beperkt zich dan tot de buitenkant en de moskee. Voor de moskee: schouders en knieën bedekt, haar bedekt voor vrouwen, schoenen uit, en geen bezoek tijdens de gebeden, vooral niet op vrijdag rond het middaguur. De wijk Çarşamba is conservatief en woonwijk: wees discreet met de camera. Komt u op woensdag, dan wordt in de naburige straten de woensdagmarkt van Fatih gehouden. Om het gebouw te plaatsen tussen de andere monumenten van Constantinopel, zie onze route Byzantijns Istanbul. Informatie gecontroleerd in oktober 2026.
Hoe er te komen
Balat Mah., Fethiye Kapısı Sk., 34087 Fatih/İstanbul (wijk Çarşamba). Tramlijn T5 (Cibali-Alibeyköy), halte Fener, daarna 10 tot 15 minuten lopen, de straten van Fener omhoog. Verschillende buslijnen vanaf Eminönü rijden langs de Gouden Hoorn tot de halte Fener. Vanaf de Fatih-moskee is het ongeveer 15 minuten lopen naar het noorden door de straten van Çarşamba.
Openingstijden
Onze gidsen hierover
In de buurt
Bekijk op de kaart →
Reacties
Nog geen reacties.