Wat is dondurma?
'Dondurma' betekent in het Turks gewoon 'ijs'. Wat in Istanbul zo wordt genoemd, is meestal de Maraş-dondurma (Maraş dondurması), afkomstig uit de stad Kahramanmaraş in het zuidoosten van het land. Het wordt gemaakt van melk, suiker, salep (een meel van orchideeënwortels) en mastiek (sakız), een aromatische hars. Die laatste twee ingrediënten geven het zijn dichte, rekbare textuur die langzaam smelt, heel anders dan Italiaans ijs of gewoon roomijs.
Het wordt met de hand geklopt in kuipen en met de spatel verkocht: dat gebaar is de show.
Het showtje van de verkoper
In de toeristische straten (Sultanahmet, Eminönü, İstiklal) maken veel verkopers er een klein toneelstukje van: het hoorntje dat je lijkt te ontglippen, de draaibewegingen met de spatel, de bol die aan de lepel blijft plakken. Het is een leuk spelletje, maar het heeft een grens: terwijl de demonstratie duurt, proberen sommigen buitenlandse bezoekers ook meer te laten betalen. Enkele voorzorgen:
- Vraag naar de prijs voordat je bestelt, per bol of per hoorntje, en controleer hem op het prijskaartje als dat er is. Antwoordt de verkoper vaag, loop dan door.
- Betaal niet met een groot biljet: geef gepast geld of controleer het wisselgeld.
- Kies een winkel met een zichtbaar tarief, vooral rond zeer drukke plekken.
- Je mag de show weigeren: zeg gewoon 'sade, lütfen' (naturel, alstublieft) en houd je hoorntje in je hand.
Zie ook onze gids over oplichting en veiligheid in Istanbul.
De smaken om te proberen
- Sade (naturel, met salep en mastiek): de referentiesmaak, om als eerste te proeven.
- Fıstıklı (pistache) en çikolatalı (chocolade): de veilige keuzes.
- Kaymaklı (met dikke room, de kaymak): de rijkste.
- Vişne (zure kers) en limon (citroen): voor een zure noot.
Een bol is vaak genoeg: het ijs is dicht en je eet het langzaam.
Waar je Turks ijs eet
| Waar | Wat je er vindt |
|---|---|
| İstiklal Caddesi | Dondurma-winkels en verkopers in kostuum; de meeste show, en dus extra opletten met de prijs |
| Kadıköy en Moda | Wijkijssalons, waaronder de bekende adressen Baylan (historische banketbakkerij van Kadıköy) en Ali Usta (Moda), in de zomer druk bezocht; zie Kadıköy en Moda |
| Eminönü en Egyptische Bazaar | Verkopers en winkels bij de kades: let op de prijs |
| Ketens (Mado en andere) | IJs- en dessertsalons, met een duidelijke kaart en vermelde prijzen |
Namen en adressen veranderen: controleer de openingstijden en prijzen ter plaatse of op de kaart in de etalage.
Te combineren met
- Een künefe of een baklava: zie de gebakjes van Istanbul.
- Een wandeling door Üsküdar of langs de kust van Moda, ijs in de hand.
- In de zomer vormen ijs en een veerboot over de Bosporus een klassieke combinatie; in de winter verkopen verkopers nog steeds dondurma, maar warme salep (drank) past meer bij het seizoen.
Praktische tips
- Het is in Istanbul warm van juni tot september: eet je ijs in de schaduw, het smelt langzaam, maar het smelt.
- Eet je glutenvrij of zonder melk, vraag dan naar de ingrediënten: dondurma bevat melk en kan noten of glucose bevatten.
- Voor alles wat je in de stad kunt proeven, zie wat eten in Istanbul.
